Afro-Asiatic hīwisc (Hamit-Semitisc)
Appearance
Fruman
[adihtan | adihtan fruman]Afro-Asiatic hīwisc is ān micel sprǣc hīwisc, þe men sprecaþ on Norð-Afrīca, West-Āsia, and on þǣm hęafodlandum Ēþiopīa and Sǣhel. Hit is eac gehāten Hamit-Semitisc for þǣm twām miclum sprǣcum þe hit befēhþ: Semitisc and Hamitisc.
Sprǣc Tōdǣl
[adihtan | adihtan fruman]Þis hīwisc is tōdǣled in six sprǣc hīwiscan:
- Berber (Amazigh) – Sprecan on Norð-Afrīca.
- Chadic – Befēhþ Hausa, þǣre mǣst gesprǣcen sprǣc in West-Afrīca.
- Cushitic – Micel gesprǣc on Ēþiopīa and þǣm hęafodlandum.
- Egyptian – Þā eald Ægyptisc sprǣc, nū forloren.
- Omotic – Sprǣc in Sūðwest-Ēþiopīa.
- Semitic – Befēhþ Arabisc, Ēbrewisc, and Amharic.
Wyrttruman
[adihtan | adihtan fruman]Þā wīscan habbaþ ongieten þæt Proto-Afro-Asiatic wæs sprǣcen þǣr hit is mid 18,000 BC and 8,000 BC.
Þā sprǣc hāfþ wurz-rōt fæder, þe becwæþ micel geþoht ofer þǣre ealdan rǣw.
Gelīcungas (Rīhtstǣf)
[adihtan | adihtan fruman]| Rīhtstǣf | Ænglisc (Nān-Afro-Asiatic) | Arabisc | Ēbrewisc | Amharic | Hausa |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ealle menn sind geboren frēo and gelīce on ārwurðnysse and rihte. | جميع البشر يولدون أحرارًا ومتساوين في الكرامة والحقوق. | כל בני האדם נולדים חופשיים ושווים בכבוד ובזכויות. | ሁሉም ሰዎች ነፃነትን እና እኩልነትን በክብር እና መብት ይወልዳሉ። | Dukkan mutane an haife su ne cikin 'yanci da daidaito a cikin mutunci da hakkoki |
| 2 | Ælc mann hæfþ riht tō eallum rihtum and frēodōmum þe sind gesett on þissum Rihtstǣfe, būtan gedēl æniges cynnes, swā swā cynn, hīew, sex, sprǣc, godcundnys, folclic oððe oðre geþoht. | "لكل إنسان الحق في جميع الحقوق والحريات المنصوص عليها في هذا الإعلان، دون تمييز من أي نوع، مثل العرق أو اللون أو الجنس أو اللغة أو الدين أو الرأي الوطني أو غيره." | לכל אדם הזכות לכל הזכויות והחירויות המפורטות בהצהרה זו, ללא הבחנה מכל סוג, כגון גזע, צבע, מין, שפה, דת, דעה לאומית או אחרת. | ሁሉም ሰዎች በዚህ መግለጫ የተጠቀሱትን መብቶችና ነፃነቶች ማግኘት የተፈቀደላቸው ነው። ምንም ዓይነት ልዩነት የለም፣ እንደ ዘር፣ ቀለም፣ ፆታ፣ ቋንቋ፣ ሃይማኖት፣ ብሔራዊ ወይም ሌላ አስተሳሰብ። | Kowane mutum yana da 'yancin duk hakkoki da 'yanci da aka kafa a cikin wannan sanarwa, ba tare da bambanci ba, kamar jinsi, launi, harshe, addini, ko ra'ayi na siyasa |
| 3 | Ælc mann hæfþ riht tō līfe, frēodōme, and gescyldnesse. | لكل فرد الحق في الحياة والحرية والأمان الشخصي. | לכל אדם הזכות לחיים, חירות וביטחון אישי. | ሁሉም ሰዎች ሕይወትን፣ ነፃነትን እና የግል ደህንነትን ማግኘት የተፈቀደላቸው ነው። | Kowane mutum yana da 'yancin rayuwa, 'yanci, da tsaro. |
Furdor Getēoh
[adihtan | adihtan fruman]- Þǣre sprǣca habbaþ micel gefēog þe twēgen of þǣm āstelāc Hamitiscan and Semitiscan.
- Berberisc and Hausa sind on micel scyfr þǣm Semitic.
Spreacendas
[adihtan | adihtan fruman]| Sprǣc | L1 (Fruman Sprǣc) | L2 (Æfter Sprǣc) | Eall Stefen |
|---|---|---|---|
| Arabisc | ~290 mīl. | ~132 mīl. | ~422 mīl. |
| Hausisc | ~58 mīl. | ~36 mīl. | ~94 mīl. |
| Oromo | ~45 mīl. | ~10 mīl. | ~55 mīl. |
| Amharic | ~35 mīl. | ~5 mīl. | ~40 mīl. |
| Somalisc | ~24 mīl. | ~3 mīl. | ~27 mīl. |
| Ēbrewisc | ~9 mīl. | ~2 mīl. | ~11 mīl. |
| Berberisc (Tamazight, Kabyle, Tachelhit) | ~8 mīl. | ~1 mīl. | ~9 mīl. |