Ȝerinnunȝ

Fram Wikipedian
(Edlǣded of Gerinnung)
Gā tō: þurhfōr, sēcan

Sēo ȝerinnunȝ mennisces blōdes is a maniȝfeald ƿeorc under þǣm blōd ƿierþ fæst clott. Hēo is hefiȝ dǣl blōdfæstunȝe on þǣre þe derod ǣdre ƿāȝ is ȝeþeaht mid blōdclottspēnclotte tō forsettenne blēdunȝe and tō helpenne tō bētenne deroda ǣdran. Cōða on ȝerinnunȝe cunnon ƿyrcan mā blēdunȝe oþþe blōdinfæstunȝe and ǣdrforsettunȝe.

Innungbred

[ādihtan] Sceortlīce

In ȝeƿunelīcum hāde ȝerinnunȝe is onȝunnen bearhtmhƿīlum æfter sēo derunȝ ȝelimpþ þǣre ǣdrinrinde; þǣr līmblōd macaþ blōdfæstendne clamm be þǣre derunȝe stōƿe. Mann hāteþ þis forme blōdfæstunȝ. Æfterre blōdfæstunȝ þǣræfter ȝelimpþ þǣr blōdƿǣtdǣlas, þā hātaþ clottimbras, andsƿariaþ (on maniȝfealdre endebyrdnesse) tō scieppenne blōdclottspēna þā hyrdaþ þone līmblōdclamm.

[ādihtan] Frome blōdfæstunȝ

Forme blōdfæstunȝ is beȝunnen þǣr līmblōd ætfielhþ flǣsclīmtimberspēninclum on þǣre ǣdrinrinde þurh ānlīce afōndas for Ia oþþe IIa sƿēteltimberæȝlīmtimbere synderlīce on þǣm anƿlitan flǣsclīmtimbres. Þēos ætfeolunȝ ȝelimpþ þurh þone ǣdrblēdunȝādltimber, þe ƿyrceþ bindunȝa betƿeox þǣm līmblōdclēofan Ib oþþe IX oþþe X sƿēteltimberæȝlīmtimbere and flǣsclīmtimberspēninclum.

Þā līmblōdclēofan sind þonne onȝunnene and hīe bedǣlaþ þā innunȝe heora cyrnela tō þǣm blōdƿǣtan, þe þonne onȝinþ ōðre līmblōdclēofan and hƿīte blōdclēofan. Hīe drēoȝaþ ƿrixle on heora ȝesceape þe nacaþ lēohttimbereletimbrenne andƿlitan þǣm ȝerinnunȝtimberum þā þurfon his. Spēnæȝlīmtimber bint nēa līmblōdclēofan þurh þā scieppunȝa hlenca þurh þone IIb oþþe IIIa sƿēteltimberæȝlīmtimber. Ēac beȝinþ ȝerinnunȝinƿyrcend līmblōdclēofan.

[ādihtan] Æfterre blōdfæstunȝ

[ādihtan] Sēo endebyrdness ȝerinnunȝe

Sēo ȝerinnunȝendebyrdness. Rǣdunȝe endebyrdness: HWMK = Ȝemotlīce hefiȝ fōrelirƿeccendmoltentimber, PK = Fōrelirƿeccendlȳsendmoltentimber, TFPI = Flǣscmasctimberpæþhremminȝ. Sƿeart areƿe = aƿendunȝ oþþe onȝinn ȝerinnunȝtimbres. Rēada areƿan = ƿeorc hremminȝa. Hǣƿna areƿan = andsƿara þā sind afȳsda fram ƿyrcendum timbre. Ȝrǣȝ areƿe = missenlīca brūcunȝa ȝerinnunȝinƿyrcendes.

Sēo endebyrdness ȝerinnunȝe æfterran blōdfastunȝe hafaþ tƿeȝen paðas, se hrīnunȝonȝinnpæþ and se flǣscmasctimberpæþ þā ƿyrcaþ blōdclottspēna. Mann ǣr ƿēnde þætte sēo endebyrdness ȝerinnunȝe stōde on tƿǣm paðum þā ƿǣron efen hefiȝe þā ƿǣron ȝeþēode ƿiþ ȝemǣnne pæð. Mann ƿāt nū þæt se forma pæþ for þǣm onȝinne blōdes ȝerinnunȝe is se flǣscmasctimberpæþ. Þā paðas sind endebyrdness andsƿara, on þǣm þe fōreinƿyrcend seolcscearplyfteȝednes inæȝlīmtimberinƿyrcendes and þæs fōreinƿyrcendes sƿēteltimberæȝlīmtimbren efentimber sind onȝunnen tō ƿeorðenne ƿyrcende dǣlas þā þonne ȝefȳsaþ þā nīehstan andsƿare on þǣre endebyrdnesse. Ȝerinnunȝa timberas sind ȝeƿunelīce ȝeƿriten mid Rēmiscum rīmum, mid lytelum "a" stafan on þǣm ende tō tācnienne ƿyrcende sceap, þe endemest ƿyrceþ betƿeohbundena blōdclottspēna.

Þā ȝerinnunȝtimberas sind seolcscearplyfteȝedne inæȝlīmtimberinƿyrcendas būton FVIII and FV þā sind sƿēteltimberæȝlīmtimbras. Þā seolcscearplyftēȝednan inæȝlīmtimberinƿyrcendas ƿyrcaþ þurh þā ætfeolunȝe ōðrum æȝlīmtimberum be ānlīcum stōƿum. Se XIII timber is betƿeohscearplyfteȝedscearplyftinƿyrcend. C æȝlīmtimber is ēac seolcscearplyfteȝeden inæȝlīmtimberinƿyrcend.

Sēo ȝerinnunȝendebyrdness cann mann sceortlīce amearcian þus: -

  1. Flǣscmasctimberpæþ: þæt hēafodƿeorc þisses pæðes is tō forþberenne ȝemet ȝerinnunȝinƿyrcendes. Ȝerinnunȝinƿyrcend is se ānlīca hefiȝosta dǣl þǣre ȝerinnunȝendebyrdnesse ȝif mann smēaȝe his andsƿara onȝinnes ƿeorc. FVIIa beȝǣþ on mārum ȝemete þonne ǣniȝ ōðer onȝunnen ȝerinnunȝtimber, and æfter ȝederunȝe on þǣre ǣdrinrinde is flǣscmasctimber (TF) forþsend, and þis þǣr ƿierþ æȝlīmtimbermaniȝfealdness mid FVIIa (þēos maniȝfealdness hāteþ TF-FVIIa) and þis onȝinþ FIX and FX. FVII self is onȝunnen fram ȝerinnunȝinƿyrcende, FXIa, blōdclottspēntōlȳsunȝinƿyrcend, FXII, and XFa. Þæt onȝinn FXa fram TF-FVIIa is nēan sōna forseted fram flǣscmasctimberhremminȝe (TFPI). FXa and his efentimber FVa ƿyrcaþ þā fōreȝerinnunȝinƿyrcendtimbermaniȝfealdnesse þe aƿendeþ fōreȝerinnunȝinƿyrcend tō ȝerinnunȝinƿyrcende. Ȝerinnunȝinƿyrcend þonne onȝinþ ōðre dǣlas þǣre ȝerinnunȝendebyrdnesse, ēac FV and FVII (þe ƿierþ FXI and þā þā FIX), and onȝinþ and lȳseþ FVIII fram bindunȝe tō vWF. FVIIIa is se efenƿyrcend FXIa and ætȝædere hīe ƿyrcaþ þā tēoþtimberclēofendmaniȝfealdnesse þe onȝinþ FX and sƿā ȝǣþ se hrinȝ forþ.
  2. Hrīnunȝonȝinnpæþ: sēo forme æȝlīmtimbermaniȝfealdness on flǣsclīmtimbre is ȝeƿorht fram ȝemotlīce hefiȝum fōrelirƿeccendmoltentimbre (HMWK), fōrelirƿeccendlȳsendmoltentimbe, and FXII; fōrelirƿeccendlȳsendmoltentimber is is aƿend tō lirƿeccendlȳsendmoltentimbre, and FXII ƿierþ FXIIa. FXIIa aƿendeþ FXI tō FXIa. FXI is ēac onȝunnen fram FVIIa. FIX is þonne onȝunnen fram FXIa þe mid his efentimbre FVIIIa ƿierþ sēo tēoþtimberclēofendmaniȝfealdness þe aƿendeþ FX tō FXa. Þæt lytele ƿeorc þe se hrīnunȝonȝinnpæþ dēþ on þǣm onȝinne clottmacunȝe cann mann sēon for þȳ þe þroƿeras mid ȝrēatum ƿanum FXII, HMWK and fōrelirƿeccendlȳsendmoltentimbres nabbaþ blēdunȝādle.
  3. Ȝerinnunȝinƿyrcend ƿyrceþ hefiȝlīce on ȝerinnunȝe. His hefiȝoste ƿeorc is sēo aƿendunȝ spēnæȝlīmtimbres tō blōdclottspēnum, se hēafodtimber þæt blōdfæstunȝclammes. Ēac onȝinþ hē FVIII and FV and heora hremmminȝe C æȝlīmtimber (þǣr blōdclottȝefadunȝæȝlīmtimber sīe andƿeard), and hē onȝinþ FXIII, þe ƿyrceþ efenƿeorþe bendas þā cnyttaþ betƿeox þǣm blōdclottspēnmaniȝdǣltimbrum þā sind ȝeƿorhte fram ƿyrcendum āndǣltimbrum.

Æfter onȝinne fram þǣm hnīȝunȝonȝinnpæðe oþþe flǣscmasctimberpæðe is sēo ȝerinnunȝendebyrdness freoðod on blōdfæstunȝfȳsendre byrdnesse fram þǣm ƿuniendan onȝinne FVIII and FIX tō ƿyrcenne þā tēoþtimberclēofendmaniȝfealdnesse, oþþæt hēo sīe ȝesleaht fram þǣm ƿiþȝerinnunȝpaðum.

[ādihtan] Efentimbras and hremminȝa

Missenlīc andƿeorc sind nȳdþearf for þǣm rihtan ƿeorce þǣre ȝerinnunȝendebyrdnesse:

  • Cealctimber and lēohttimbereletimber (andtimber þǣre clēofanfilmne) sind nȳdþearfe on þǣm tēoþtimberclēofendes and fōreȝerinnunȝinƿyrcendtimbres maniȝfealdnessum. Cealctimber is andƿeorc þǣre bindunȝe þāra maniȝfealdnessa þurh þā endesittendan ȝamma cōlæðmlyfteȝedlīmscearplyfteȝedlāfa on FXa and FIXa ƿiþ þā lēohttimbereletimbrene andƿlitan þā sind areahte fram blōdlīme. Cealctimber is ēac nȳdþearf be ōðrum stedum on þǣre ȝerinnunȝendebyrdnesse.
  • K līffōda is full hefiȝ timber on liferlīcum līmscearplyftæðmlyftinƿyrcendum þe ēacnaþ līmscearplyfteȝedlāfa on þǣm timbrum II, IX, and X, ēac S æȝlīmtimbre, C æȝlīmtimbre, and Z æȝlīmtimbre. Ƿana K līffōdan (tō bȳsne, on undrincunȝe, nytte ȝerinnunȝforsettenda, oþþe ādle) forseteþ þæs inƿyrcendes ƿeorc and ƿyrceþ þā ȝescapennesse K līffōdlēasæȝlīmtimbra; þis ƿyrceþ dǣllīc oþþe nā ȝamma cōlæðmlfyteȝedinsettunȝe and ȝeƿǣceþ þāra ȝerinnunȝtimbra cræft tō þēodenne ƿiþ areahtne lēohttimbereletimber.

Þrēo ƿeorc ƿiþbreȝedaþ þā ȝerinnunȝendebyrdnesse. Unȝeƿunelīcnessa cunnon ēacnian þā ƿēne þæt blōdinfæstunȝ ȝelimpe:

  • C æȝlīmtimber is hefiȝ efentimbra hremminȝ, þe ȝeƿanaþ þā FVa and FVIIIa efentimbras. Hit is onȝunnen fram ȝerinnunȝinƿyrcende mid blōdclottȝefadunȝæȝlīmtimbre and þearþ þæt his efeninƿyrcend S æȝlīmtimber ƿyrce. Asprunȝenness ǣȝhƿæðeres S æȝlīmtimbres oþþe C æȝlīmtimbres on rīme oþþe ȝebyrde cann ƿyrcan oferblōdinfæstunȝe. Ȝeƿanod ƿeorc C æȝlīmtimbres (þurh ƿiðercirr onȝunnen C æȝlīmtimbres), tō bȳsne þurh oferblōdinfæstunȝe V timber oþþe ofermmicelne VIII ȝerinnunȝtimber, ēac cann ƿyrcan blōdinfæstunȝe ƿēne.
  • Ƿiþȝerinnunȝinƿyrcend is seolcscearplyfteȝedenra inæȝlīmtimberinƿyrenda hremminȝ þe ȝeƿanaþ þā seolcscearplyfteȝedne inæȝlīmtimberinƿyrcendas; ȝerinnunȝinƿyrcend and Xa timber, ēac XIIa timbre and XIa timbre. Hē is ā dōnlīc, ac his ætfelȝunȝ þissum timbrum is ēacnod maniȝfealdlīce þurh þǣre andƿeardnesse lifersƿefeleȝedsealt (sƿētscearplyfttimber) oþþe þā tōþeȝnunȝe lifertimbera (missenlīc lifertimberlīc ēacniaþ ȝesibbnesse tō FXa, FIIa, oþþe tō bǣm). Ƿana on micelnesse oþþe byrdnesse ƿitȝerinnunȝinƿyrcendes (fram ȝebyrde oþþe fram æfter ȝebyrde) ƿyrceþ oferblōdinfæstunȝe
  • Flǣscmasctimberpæþhremminȝ dƿeleþ onȝinne of FIX and FX fram FVIIa æfter hire ǣrstan onȝinne.
Āgne tōlas
Namstedas

Missenlicnessa
Ansīena
Fremmunga
Þurhfōr
Tōlbox
Ōðera sprǣca